Ở vùng núi cao Trà Leng, cây quế từ bao đời nay đã trở thành máu thịt của người dân nơi đây. Với bà con Ca Dong, M’Nông, quế không chỉ là một loại cây để bán lấy tiền, mà còn là niềm hy vọng nuôi lớn con cái, dựng nên mái nhà giữa đại ngàn. Những đồi quế xanh trải dài trên sườn núi, thơm nồng trong sương sớm, như ôm trọn cuộc đời lam lũ của bao thế hệ người miền ngược.
Mỗi mùa thu hoạch, tiếng cười nói lại vang lên giữa núi rừng. Những thân quế lớn được bà con cẩn thận đốn hạ, bóc vỏ. Mùi quế cay nồng theo gió len vào từng mái nhà, từng bếp lửa, trở thành hương thơm quen thuộc của núi rừng Trà Leng. Mỗi lớp vỏ quế được bóc ra không chỉ mang theo giá trị của núi rừng, mà còn chứa đựng biết bao nhọc nhằn, hy vọng của người dân Trà Leng. Giữa đại ngàn mây phủ, cây quế đã trở thành nguồn sống, là niềm tự hào và cũng là sợi dây gắn kết bao thế hệ bà con nơi đây với quê hương mình.
Sự mất mát của người dân Trà Leng - Khi thiên tai cuốn trôi hy vọng giữa đại ngàn
Thế nhưng, thiên tai miền Trung chưa bao giờ biết nhẹ lòng với con người. Năm ấy, mưa lớn kéo dài nhiều ngày liền. Núi rừng Trà Leng chìm trong tiếng gầm của đất đá và nước lũ. Những dòng nước đỏ ngầu cuồn cuộn lao xuống từ đại ngàn, cuốn theo cây cối, nhà cửa và cả những cây quế mà bà con vừa kịp thu hoạch. Người dân đứng lặng nhìn tài sản, mồ hôi và hy vọng của mình bị dòng nước dữ cuốn đi, lòng đau như chính một phần máu thịt bị xé khỏi cơ thể.
Những thân gỗ quế ấy theo dòng nước trôi mãi về miền xuôi. Chúng vượt qua ghềnh đá, qua những cánh đồng ngập lụt, rồi dạt về Làng mộc Kim Bồng, ngôi làng hàng trăm năm nổi tiếng với nghề mộc truyền thống. Sau cơn lũ, người dân Kim Bồng ra bờ sông và nhìn thấy những khúc gỗ nằm lặng lẽ trên bãi bùn. Điều khiến họ sững người không chỉ là giá trị của gỗ quế, mà là mùi thơm đặc biệt còn vương trên từng thớ gỗ, thứ hương thơm của núi rừng, của mồ hôi người miền ngược và cả nỗi đau sau thiên tai.
Những người thợ mộc Kim Bồng đã không xem đó là món quà vô chủ mà dòng lũ để lại. Họ gom góp những thân quế, tìm cách liên lạc với bà con vùng cao. Có người vượt đường xa lên tận Trà Leng để hỏi thăm xem gia đình nào đã mất gỗ sau cơn lũ dữ. Giữa lúc thiên tai phủ bóng lên miền Trung, tình người lại âm thầm nối liền miền núi với miền xuôi bằng sự sẻ chia chân thành nhất.
Quế Trà Leng - Hành trình hồi sinh từ đại ngàn
Rồi từ những thân quế tưởng chừng bị cuốn trôi trong mất mát, một hành trình mới lại bắt đầu. Dưới đôi bàn tay tài hoa của các nghệ nhân Làng mộc Kim Bồng, những khúc gỗ quế được chế tác thành tượng gỗ, tượng con vật, bàn ghế,…mang hồn xứ Quảng. Mùi quế vẫn còn nguyên trong từng thớ gỗ, như mang theo hơi thở của đại ngàn Trà Leng về với miền di sản.
Bộ tượng gia đình mèo. (Ảnh: Tư liệu)
Những thân gỗ quế không còn chỉ là vật liệu để làm nghề, mà trở thành ký ức sống động về tình người miền Trung, nơi con người luôn biết nắm tay nhau đi qua giông bão. Từ Trà Leng đến Làng mộc Kim Bồng, dòng sông không chỉ mang theo gỗ quế, mà còn mang theo nghĩa tình của bà con miền Trung, thứ tình cảm mộc mạc nhưng bền chặt như chính những thớ gỗ đã đi qua bao mùa mưa lũ.
