Khi tìm mua quế, nhiều người thường chỉ quan tâm đến mùi thơm hoặc hình dáng bên ngoài. Tuy nhiên, để chọn được quế chất lượng cao, đặc biệt là quế có hàm lượng tinh dầu tốt, cần hiểu rõ về giống quế, vị trí vỏ quế trên thân cây và cả cách khai thác, bảo quản sau thu hoạch.
Tại Việt Nam, Quế Trà Leng được đánh giá là một trong những vùng quế có chất lượng nổi bật nhờ khí hậu vùng núi cao, độ ẩm lớn và điều kiện sinh trưởng tự nhiên dưới tán rừng. Đây cũng là loại quế được nhiều người lựa chọn để làm dược liệu, tinh dầu và sản phẩm chăm sóc sức khỏe.
Giống quế quyết định chất lượng tinh dầu - Quế Quan thường cay và thơm hơn
Hiện nay, Việt Nam có hai nhóm quế phổ biến là quế Quan và quế Yên Bái. Trong đó, quế Quan gồm các vùng như Trà My, Trà Bồng và Trà Leng. Đây là nhóm quế nổi tiếng với lớp tinh dầu dày, mùi thơm sâu và vị cay ấm rõ rệt. Nếu so sánh cùng độ tuổi sinh trưởng, quế Yên Bái thường phát triển nhanh hơn. Tuy nhiên, quế Quan lại có hàm lượng tinh dầu đậm hơn và độ thơm giữ lâu hơn sau khi phơi khô.
Đó cũng là lý do quế Trà Leng thường được sử dụng trong sản xuất:
Tinh dầu quế nguyên chất
Bột quế cao cấp
Dược liệu từ quế
Trà quế
Nhiều người làm nghề lâu năm cho rằng chỉ cần bẻ nhẹ một thanh quế Trà Leng là có thể cảm nhận được mùi thơm cay lan rất nhanh.
Người dân Trà Leng đang bó quế. (Ảnh: Tư liệu)
Vỏ quế càng gần gốc cây càng có giá trị - Phần chứa nhiều tinh dầu nhất
Không phải mọi phần vỏ trên cây quế đều có chất lượng giống nhau. Theo kinh nghiệm của người dân vùng quế, lớp vỏ càng sát gốc cây thì lượng tinh dầu càng cao. Những vị trí gần gốc thường có lớp dầu dày hơn, màu đẹp hơn và mùi thơm đậm hơn.
Đặc biệt, phần nách thân cây là nơi tập trung nhiều tinh dầu nhất. Đây cũng là phần quế thường được lựa chọn để làm thuốc hoặc chưng cất tinh dầu quế cao cấp.
Ngược lại, quế ở cành nhỏ sẽ có lượng dầu thấp hơn, lớp vỏ mỏng hơn và độ cay giảm dần. Tuy nhiên, phần cành và lá quế vẫn được tận dụng để sản xuất nhang quế, túi thơm hoặc nguyên liệu tạo hương.
Khai thác đúng thời điểm giúp quế giữ được độ thơm - Bí quyết của người làm quế lâu năm
Một cây quế chất lượng không chỉ phụ thuộc vào giống mà còn nằm ở kỹ thuật khai thác. Người dân Trà Leng thường cắt khoanh gốc trước khoảng 10 ngày để tinh dầu tập trung nhiều hơn vào lớp vỏ. Cách làm này giúp vỏ quế dễ bóc và hạn chế bị rách trong quá trình thu hoạch.
Sau khi bóc, quế sẽ được ngâm nước, ủ ẩm rồi cạo sạch lớp ngoài trước khi đem phơi nắng. Quá trình phơi phải đủ thời gian để quế đạt độ khô chuẩn nhưng vẫn giữ được màu sắc và mùi thơm tự nhiên.
Một thanh quế chất lượng thường có:
Màu nâu đỏ sẫm
Bề mặt không bị mốc
Có lớp dầu nhẹ tự nhiên
Mùi thơm cay rõ khi cầm trên tay
Đây là những dấu hiệu giúp phân biệt quế ngon với các loại quế chất lượng thấp trên thị trường.
TƯỜNG VI
