Nhắc đến Quế Trà Leng, nhiều người thường nghĩ ngay đến lớp vỏ quế dày, thơm và có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, đối với người dân vùng cao Trà Leng, cây quế không chỉ mang lại nguồn thu từ phần vỏ mà gần như mọi bộ phận của cây đều có thể được tận dụng để phục vụ sản xuất và đời sống.
Từ lá quế, cành quế đến gỗ quế, mỗi phần của cây đều mang những giá trị riêng, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương.
Lá quế – nguồn nguyên liệu cho sản xuất tinh dầu
Sau quá trình chăm sóc, tỉa cành hoặc thu hoạch quế, phần lá thường được người dân thu gom để phục vụ sản xuất tinh dầu. Đây là nguồn nguyên liệu dồi dào bởi cây quế có thể cho thu hoạch lá định kỳ trong suốt quá trình sinh trưởng mà không ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển của cây.
Lá quế chứa hàm lượng tinh dầu tự nhiên với hương thơm nồng ấm đặc trưng của quế Trà Leng. Thông qua quá trình chưng cất bằng hơi nước, tinh dầu được tách chiết từ lá và sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Nhờ nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, tinh dầu quế đang trở thành một trong những sản phẩm có tiềm năng gia tăng giá trị cho ngành quế địa phương.
Không chỉ mang lại nguồn thu bổ sung, việc tận dụng lá quế còn giúp nâng cao hiệu quả khai thác toàn diện cây quế. Thay vì chỉ phụ thuộc vào nguồn thu từ vỏ quế sau nhiều năm chăm sóc, người dân có thể tạo thêm giá trị kinh tế từ những bộ phận khác của cây trong suốt chu kỳ canh tác. Điều này góp phần giảm lãng phí nguồn nguyên liệu, tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên và hướng tới mô hình phát triển bền vững hơn cho vùng quế Trà Leng.
Cành quế và phụ phẩm quế được tận dụng như thế nào?
Ngoài lá quế, phần cành và các phụ phẩm phát sinh trong quá trình khai thác cũng được người dân tận dụng để tạo thêm giá trị kinh tế.
Sau khi bóc vỏ, những cành quế nhỏ và phần ngọn cây thường được thu gom thay vì bỏ đi như trước đây. Đây là nguồn nguyên liệu chứa tinh dầu tự nhiên, có thể sử dụng trong quá trình chưng cất để tạo ra các sản phẩm từ quế. Nhờ đó, người dân có thêm nguồn thu từ những bộ phận vốn được xem là phụ phẩm trong quá trình khai thác.
Bên cạnh đó, một số cành quế còn được sử dụng làm chất đốt hoặc phục vụ các nhu cầu sinh hoạt tại địa phương. Việc tận dụng tối đa các bộ phận của cây giúp giảm lượng phế thải sau thu hoạch, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên trên cùng một diện tích trồng quế.
Trong những năm gần đây, cùng với xu hướng phát triển kinh tế dưới tán rừng và gia tăng giá trị sản phẩm nông nghiệp, nhiều địa phương đã chú trọng hơn đến việc khai thác toàn diện cây quế. Thay vì chỉ tập trung vào phần vỏ – sản phẩm truyền thống mang lại giá trị cao, người dân và các cơ sở sản xuất đang từng bước nghiên cứu, tận dụng thêm lá, cành và các phụ phẩm khác để hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh hơn cho cây quế Trà Leng. Điều này không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người trồng quế mà còn hướng đến mục tiêu phát triển bền vững nguồn tài nguyên bản địa.
Gỗ quế mở ra nhiều giá trị mới
Sau nhiều năm sinh trưởng, thân cây quế còn mang lại nguồn nguyên liệu gỗ có giá trị kinh tế đáng kể. Khác với nhiều loại cây lâm nghiệp chỉ được khai thác một phần, cây quế sau khi bóc vỏ vẫn có thể tiếp tục được tận dụng phần thân để tạo ra các sản phẩm có giá trị cao hơn.
Gỗ quế có màu sắc tự nhiên đẹp, mùi thơm nhẹ đặc trưng và những đường vân riêng biệt. Nhờ những đặc tính này, gỗ quế được sử dụng để chế tác các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đồ lưu niệm, vật phẩm trang trí và nhiều sản phẩm mang đậm dấu ấn văn hóa địa phương. Đối với du khách, những sản phẩm làm từ gỗ quế không chỉ là món quà lưu niệm mà còn góp phần kể câu chuyện về vùng đất Trà Leng và nghề trồng quế truyền thống của người dân nơi đây.
Bên cạnh giá trị sử dụng, việc khai thác gỗ quế còn giúp kéo dài chuỗi giá trị của cây quế sau thu hoạch. Thay vì chỉ thu nhập từ phần vỏ, người dân có thể tận dụng thêm nguồn nguyên liệu từ thân cây để tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn. Đây được xem là hướng phát triển phù hợp trong bối cảnh nhiều địa phương đang tìm cách nâng cao hiệu quả kinh tế từ cây quế và xây dựng các sản phẩm đặc trưng gắn với tài nguyên bản địa.
Việc tận dụng gỗ quế không chỉ giúp gia tăng giá trị của cây quế sau thu hoạch mà còn mở ra cơ hội đa dạng hóa sản phẩm, tạo thêm việc làm và thúc đẩy phát triển các ngành nghề liên quan. Đây cũng là hướng đi được nhiều người kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao giá trị thương hiệu Quế Trà Leng trong tương lai.
Khai thác toàn diện để nâng cao giá trị cây quế
Nếu trước đây nguồn thu từ cây quế của người dân Trà Leng chủ yếu đến từ việc bóc vỏ thì hiện nay, tư duy khai thác đã có nhiều thay đổi. Thay vì chỉ tập trung vào một sản phẩm duy nhất, người dân và các đơn vị sản xuất đang từng bước tận dụng giá trị của toàn bộ cây quế, từ lá, cành đến thân gỗ.
Việc khai thác lá quế để chưng cất tinh dầu giúp tạo thêm nguồn thu trong quá trình chăm sóc và tỉa cành định kỳ. Các phụ phẩm như cành nhỏ, lá rụng sau thu hoạch cũng được tận dụng làm nguyên liệu sản xuất thay vì bỏ đi như trước. Điều này không chỉ giúp tăng hiệu quả kinh tế trên cùng một diện tích trồng quế mà còn góp phần giảm lãng phí tài nguyên.
Khai thác toàn diện các bộ phận của cây quế vừa giúp gia tăng giá trị sản phẩm và vừa góp phần xây dựng mô hình sản xuất bền vững hơn. Khi mỗi phần của cây đều được sử dụng hiệu quả, người trồng quế có thể nâng cao thu nhập, giảm áp lực khai thác tài nguyên và từng bước phát triển kinh tế gắn với lợi thế bản địa.
Đối với người dân Trà Leng, cây quế không chỉ là cây trồng mang lại sinh kế mà còn là tài sản gắn bó với nhiều thế hệ. Từ lớp vỏ quế nổi tiếng đến những sản phẩm được tạo ra từ lá, cành và gỗ quế, mỗi phần của cây đều đang góp phần viết tiếp câu chuyện phát triển của vùng đất quế giữa đại ngàn, khẳng định giá trị của một loại cây đặc sản đã trở thành niềm tự hào của địa phương.
